Mamy codziennie interwencje w tej sprawie. Sanepid próbował rozwikłać tę kwestię i ustalić źródło tego nieprzyjemnego zapachu. Brał pod uwagę kurniki w Kraśnianach i wysypisko w Karczach, nie wypowiedział się jednak w sposób jednoznaczny - co jest źródłem tego fetoru - mówi Antoni Stefanowicz, zastępca burmistrza Sokółki. - Tylko cofnięcie pozwolenia zintegrowanego, które wydał marszałek województwa podlaskiego jest krokiem do rozwiązania problemu - stwierdza Piotr Rećko, starosta sokólski.
Niemal w każdy sierpniowy wieczór i noc mieszkańcy Osiedla Broniewskiego musieli oddychać smrodem. Bywało, że fetor docierał też w inne rejony miasta, był odczuwalny na Osiedlu Centrum i Zabrodziu. Nie do końca wiadomo było, skąd się ten smród bierze. Gdy jechało się krajową "dziewiętnastką" z Kuźnicy do Sokółki i mijało się Karcze, nie było go czuć. Jednak tuż po przekroczeniu rogatek miasta trzeba było natychmiast zamykać szyby w aucie.
Fetor na ulicy Broniewskiego (i nie tylko)
- W upały ludzie chcieli przewietrzyć mieszkania, ale mieli z tym ogromny problem. Z oczywistych względów - mówi Robert Górka, prezes Spółdzielni Mieszkaniowej przy ul. Broniewskiego w Sokółce.
Wczoraj w Sokółce też śmierdziało. Wybraliśmy się na rekonesans po mieście. Na ulicy Kresowej niczego nie było czuć. Pojechaliśmy do Kraśnian. Tam także oddychało się normalnie.
- Problem naszej wsi to rzeczywiście ferma drobiu, i to od kilku lat. Wieczorami jej właściciel wietrzy kurnik i nie da się wtedy wytrzymać. Ale na Hamburgu śmierdzi z Karcz - tłumaczy nam mieszkanka Kraśnian.
Wyjaśnieniem zagadki fetoru może być ukształtowanie terenu i wiatr. Wieczorem wieje on przeważnie z północnego wschodu. Swoje robi też prawdopodobnie linia kolejowa do Suwałk. To swoista "rura", którą powietrze z nowego wysypiska w Karczach nawiewane jest do Sokółki. Smród odczuwalny w mieście jest taki sam jak na nowym wysypisku. Wiedzą o tym ci, którzy byli w jego pobliżu.
Śmieciom stop
Jak można kompleksowo rozwiązać ten śmierdzący problem?
- Wydaje się, że kierunek, który obraliśmy jest dobry. Przy udziale gminy zapadło szereg decyzji cofających pozwolenia na przetwarzanie i gromadzenie odpadów. Nie doszło jeszcze do cofnięcia najważniejszej decyzji, czyli pozwolenia zintegrowanego. Rozważa to Urząd Marszałkowski i może to uczynić ze względów formalnych, ze względów merytorycznych. Myślę, że w najbliższym czasie kwestia ta rozstrzygnie się po myśli mieszkańców Sokółki - tłumaczy Antoni Stefanowicz.
- Pierwszym i podstawowym elementem, który powinien być wykonany przez marszałka województwa podlaskiego jest cofnięcie pozwolenia zintegrowanego na tzw. nowe wysypisko. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska cofnął pozwolenie na rekultywację starego wysypiska, my cofnęliśmy decyzję na przetwarzanie tam odpadów. Został więc tylko problem nowego wysypiska, na które przywożone są śmierdzące osady. Tylko cofnięcie pozwolenia zintegrowanego, które wydał marszałek Mieczysław Baszko jest pierwszym krokiem rozwiązania problemu - mówi Piotr Rećko. - Dlaczego jest to tak ważne? Bez tego w dalszym ciągu pole składowe będzie zapełniane. Należy to uczynić z rygorem natychmiastowej wykonalności. Drugim etapem powinno być wypowiedzenie umowy dzierżawy na jedno i drugie wysypisko. Iluzją jest - i zarówno pan marszałek, jak i pani burmistrz dobrze o tym wiedzą - wyegzekwowanie od spółki śmieciowej zabrania śmieci ze starego wysypiska. Przedsiębiorstwo to nigdy tego nie wykona. Wkrótce ogłosi ono upadłość. Docierały do nas słuchy, że jest taki właśnie zamiar. Od początku mówiłem, że odpady zlokalizowane na starym wysypisku powinny zostać przewiezione - po przesortowaniu - na nowe pole składowe. Nie ma innej drogi. Tylko w ten sposób powinniśmy to zrobić. Są środki zewnętrzne, chociażby z Funduszu Ochrony Środowiska, które można na ten cel pozyskać. Ocena, kto za to odpowiada, kto się na tym wzbogacił, do kogo występować z roszczeniami jest drugoplanowa. Najważniejsze jest teraz życie i zdrowie mieszkańców. Jeżeli władza publiczna - w mieście, w województwie - nie rozumie tego, to te osoby nie powinny znajdować się na tym miejscu. Kwestia szukania winnych to dalsza sprawa. Od początku miałem jasny plan. Gdyby ten plan był realizowany, to obecnie bylibyśmy w zupełnie innym miejscu. Błędem oczywistym było wprowadzenie tutaj spółek śmieciowych. Tego nikt nie podważa. W tej chwili trzeba jednak rozwiązać ten problem i to jest główny cel - dodaje.
Wypowiedzieć umowę?
- Czy gminna powinna powinna wypowiedzieć umowę dzierżawy? To temat do rozważenia. Należy wybrać bezpieczny moment dla budżetu gminy, by firmy nie mogły zażądać odszkodowania, tak jak uczyniła to zresztą jedna z nich. Kiedy przedsiębiorstwa te będą miały cofnięte pozwolenia, to argument, że poniosły jakiekolwiek szkody po wypowiedzeniu przez gminę umowy dzierżawy będzie nietrafiony, ponieważ same sobie zawiniły prowadząc gospodarkę związaną z odpadami w sposób niewłaściwy i niezgodny z prawem. Taki moment będzie w miarę bezpieczny dla budżetu gminy. Myślę jednak, że sprawy Karcz nabrały takiego przyśpieszenia ze względu na kampanię wyborczą. Uaktywnienie się wielu osób i instytucji ma z tym związek - uważa Antoni Stefanowicz.
Starostwo Powiatowe w Sokółce zainicjowało akcję zbierania podpisów w sprawie cofnięcia pozwolenia zintegrowanego i umowy dzierżawy spółkom zarządzającym Karczami.
- W ciągu godziny zebraliśmy 70 podpisów na ulicy Broniewskiego. Od ręki. W poniedziałek będziemy na rynku w Sokółce. Mam nadzieję, że uda nam się je wręczyć osobiście - i pani burmistrz, i panu marszałkowi - mówi starosta sokólski.
- Około 200 podpisów w tej sprawie trafiło dziś do pani burmistrz. Akcja ich zbierania była wspólną inicjatywą mieszkańców - stwierdza Robert Górka.
- Mamy codziennie interwencje w tej sprawie. Sanepid próbował rozwikłać tę kwestię i ustalić źródło tego nieprzyjemnego zapachu. Brał pod uwagę kurniki w Kraśnianach i wysypisko w Karczach, nie wypowiedział się jednak w sposób jednoznaczny - co jest źródłem tego fetoru. Wystąpiliśmy do zarządzających składowiskami, aby tą sprawę zniwelowali, zlikwidowali. Jakie reakcje będą? To trudno powiedzieć. Najbardziej jest to odczuwalne na Osiedlu Broniewskiego - wyjaśnia Antoni Stefanowicz.
Co z pozwoleniem zintegrowanym?
- Pan marszałek nie zdaje chyba sobie sprawy jak duże zagrożenie przez brak kontroli nad pozwoleniem zintegrowanym sprowadził na Sokółkę. Pan marszałek mówi, że prowadzi postępowanie administracyjne i wymaga ono czasu oraz dbałości. Już w maju było widać, że nie trafiają tu sortowane śmieci. Już w maju były na to dokumenty WIOS-iu. Gdyby pozwolenie zostało cofnięte, to spółka nie miałaby pola manewru. Pozwolenie zintegrowane było na tworzenie RIPOK-u (regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych - red.). Tymczasem powstało tam tylko jedno pole składowe. A więc już wtedy pan marszałek mógł spokojnie cofnąć zgodę na to pozwolenie. Nie miałby żadnych problemów z instancją odwoławczą. Natomiast pani burmistrz od dawna dysponuje opinią radcy prawnego Urzędu Miejskiego, w której stwierdza się, że istnieją podstawy do wypowiedzenia umowy dzierżawy. Nie są spełnione warunki do budowy RIPOK. W tej chwili pani burmistrz dysponuje i ostateczną moją decyzją, i wszelkimi stanowiskami i decyzjami WIOŚ. Wysypisko jest eksploatowane niezgodnie z przeznaczeniem i wbrew przepisom. Nie ma co do tego żadnej wątpliwości - dodaje Piotr Rećko.
"Inspektorat Ochrony Środowiska dążył do zakazu funkcjonowania wysypiska, ale okazało się, że obowiązujące prawo chroni nie tyle środowisko, co żerujących na nim przedsiębiorców. Dodatkowo starostwo, na podstawie nierealnych planów, wydało decyzję zezwalającą na działalność tego podmiotu. Ponadto firma Euro Sokółka wykorzystuje przepis zezwalający na magazynowanie śmieci bez opłat środowiskowych, kiedy są przygotowywane do segregacji. Wszystkie te śmieci powinny być posegregowane i przetworzone, tymczasem rośnie tu wielkie wysypisko, nad którym poprzednie lokalne władze straciły kontrolę. Karcze są jednym z większych problemów ekologicznych województwa, który szczegółowo jest monitorowany przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego. W chwili obecnej czekamy na odpowiednią decyzję Inspektoratu Ochrony Środowiska aby cofnąć spółce pozwolenie zintegrowane" - wyjaśnia na swoim profilu na Facebooku Mieczysław Baszko.
Wkrótce sesja
Prawdopodobnie w przyszłym tygodniu dojdzie do zwołania nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej, podczas której ma zostać przyjęte stanowisko w sprawie wypowiedzenia umowy dzierżawy śmieciowej spółce. O sprawie będziemy informować na bieżąco.
(is)
Wysypisko w Karczach w Google Maps: